Od stawów ściekowych do miejskiej spółki. 40 lat PWiK w Suwałkach

W historii suwalskich wodociągów są prowizoryczne stawy ściekowe, siedem kilometrów pierwszych rur i oczyszczalnia produkująca biogaz. Samodzielne przedsiębiorstwo powstało dopiero w 1985 roku, choć miejską sieć zaczęto budować znacznie wcześniej. Dziś Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji działa jako spółka należąca w całości do gminy miejskiej.

• Pierwsze ujęcie wody powstało nad Czarną Hańczą
• Nowa oczyszczalnia wykorzystywała biogaz
• Od przedsiębiorstwa wojewódzkiego do spółki miejskiej

Pierwsze ujęcie wody powstało nad Czarną Hańczą

Za początek historii suwalskich wodociągów i kanalizacji przyjmuje się 1 września 1960 roku. Wtedy Prezydium Miejskiej Rady Narodowej zleciło Miejskiemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej budowę ujęcia wody oraz stacji wodociągowej. Lokalizację wybrano w północno-zachodniej części Suwałk, w zakolu Czarnej Hańczy.

Pierwszą stację wodociągową oddano do użytku w grudniu 1962 roku przy ulicy Kołłątaja 13. Miesiąc później zakończono budowę pierwszego odcinka sieci, który miał siedem kilometrów. W tamtym okresie wodociągi nie były jeszcze samodzielnym przedsiębiorstwem. Najpierw działały w strukturze Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej, a od 1976 roku Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej.

Początki oczyszczania ścieków były znacznie skromniejsze. W 1964 roku uruchomiono przy Czarnej Hańczy pierwszą miejską oczyszczalnię. Naprzeciwko Zakładów Płyt Wiórowych znajdowały się dwa ziemne zbiorniki przepływowe, czyli stawy ściekowe. Oczyszczanie odbywało się tam wyłącznie mechanicznie.

Od 1970 roku wodę ujmowaną dla Suwałk uzdatniano w sześciu filtrach pośpiesznych i odżelaziaczach. Pierwsza stacja uzdatniania działała do 1977 roku. Po podniesieniu dopuszczalnej normy żelaza do 0,5 mg Fe/dm³ urządzenia wyłączono, a woda trafiała do sieci bez tego etapu uzdatniania.

Nowa oczyszczalnia wykorzystywała biogaz

Budowę mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków w miejscu, gdzie znajduje się do dziś, rozpoczęto w 1974 roku. Inwestycja trwała 11 lat i została ukończona 1 czerwca 1985 roku. Była pierwszym tego typu obiektem w ówczesnym województwie suwalskim.

Oczyszczalnia wyróżniała się rozwiązaniem, które w tamtym czasie należało w Polsce do rzadkości. Podczas fermentacji osadów ściekowych powstawał biogaz. Spalano go w lokalnej kotłowni, uzyskując ciepło potrzebne do funkcjonowania oczyszczalni. Oznaczało to wykorzystanie produktu ubocznego procesu oczyszczania zamiast traktowania go wyłącznie jako odpadu.

Dla mieszkańców ważne jest także rozróżnienie dwóch dat: 1960 rok oznacza początek organizowania miejskiej infrastruktury wodociągowej, natomiast 1985 rok – powstanie samodzielnego przedsiębiorstwa. Rocznica PWiK obejmuje więc zarówno cztery dekady działalności firmy, jak i wcześniejsze ćwierć wieku rozwoju sieci oraz obiektów komunalnych.

Od przedsiębiorstwa wojewódzkiego do spółki miejskiej

Samodzielne przedsiębiorstwo powołano zarządzeniem wojewody suwalskiego z 25 listopada 1985 roku, wydanym na podstawie uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Suwałkach. W jego strukturze znalazły się zakłady wodociągowo-kanalizacyjne z 15 miast ówczesnego województwa suwalskiego.

Wydzielono dziewięć zakładów obejmujących między innymi Suwałki, Augustów z Lipskiem, Ełk, Giżycko z Rynem, Gołdap, Olecko, Sejny, Pisz z podległymi mu miejscowościami oraz Węgorzewo. Przedsiębiorstwo zatrudniało w całym okresie działalności ponad 400 osób.

Pierwszym dyrektorem Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Suwałkach został Witaliasz Rychlik. Jego zastępcami byli Jarosław Guzniczak i Grzegorz Kochanowicz, a główną księgową – Alicja Bieńkowska.

Kolejna zmiana organizacyjna nastąpiła 1 lipca 1997 roku. Na podstawie ustawy o gospodarce komunalnej przedsiębiorstwo przekształcono w spółkę prawa handlowego ze stuprocentowym udziałem gminy miejskiej. Od tego momentu działa jako Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Suwałkach Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Pierwszym prezesem jednoosobowego zarządu został ponownie Witaliasz Rychlik. Po jego przejściu na emeryturę stanowisko objął Grzegorz Kochanowicz, następnie Leszek Andrulewicz. Obecnie spółką kieruje Łukasz Kurzyna.

na podstawie: Urząd Miejski.