Suwalski projekt oszczędza wodę i zdobył europejskie wyróżnienie

W jednej szkolnej toalecie udało się ograniczyć zużycie czystej wody o ponad 190 litrów tygodniowo. Rozwiązanie z II Liceum Ogólnokształcącego w Suwałkach pokazano podczas wydarzenia Education for Climate Day w Brukseli. Projekt Code for Blue znalazł się wśród laureatów konkursu Komisji Europejskiej poświęconego innowacyjnej edukacji ekologicznej. Za tym wyróżnieniem stoją uczniowskie pomiary, badania terenowe i konkretne działania dotyczące wody.

• Szkolny system wykorzystuje wodę z mycia rąk
• Ponad 150 projektów walczyło o wyróżnienie
• Od filmu dokumentalnego do działań w szkołach

Szkolny system wykorzystuje wodę z mycia rąk

Program Code for Blue realizowany przez Fundację Code for Green został wybrany w kategorii „Youth leadership and intergenerational dialogue for climate action”. Dotyczy ona przywództwa młodych osób i współpracy między pokoleniami przy tworzeniu rozwiązań odpowiadających na problemy klimatyczne.

Wśród zaprezentowanych projektów znalazło się rozwiązanie z II LO im. gen. Podhorskiego w Suwałkach. Uczniowie wykorzystali tak zwaną szarą wodę, czyli wodę pochodzącą między innymi z mycia rąk. Po odpowiednim zebraniu trafia ona do spłuczki i zastępuje część wody zdatnej do picia.

Ośmiodniowe pomiary wykazały, że jedna szkolna toaleta zużywa dzięki temu o ponad 190 litrów czystej wody mniej w ciągu tygodnia. Wynik dotyczy pojedynczego punktu, ale pokazuje, że nawet niewielka instalacja może dać mierzalny efekt, jeśli jest regularnie wykorzystywana.

Więcej aktualności z Suwałk znajdziesz na stronie głównej suwalkinews.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na suwalkinews.pl/wydarzenie.

Ponad 150 projektów walczyło o wyróżnienie

Tegoroczna edycja konkursu Education for Climate Coalition przyciągnęła ponad 150 zgłoszeń z całej Europy. To więcej niż w poprzednich latach. W 2023 roku oceniano 69 projektów, rok później 95, a w 2025 roku wpłynęło ponad 100 zgłoszeń.

W 2026 roku nadrzędnym priorytetem koalicji stała się sprawiedliwość międzypokoleniowa. Organizatorzy zwracają uwagę, że edukacja wpływa na to, jak kolejne pokolenia rozumieją długotrwałe zmiany i przygotowują odpowiedzi na ich skutki. Kategoria, w której wyróżniono Code for Blue, odpowiada jednemu z pięciu filarów unijnej strategii – udziałowi młodych osób w projektowaniu rozwiązań klimatycznych.

Podczas wydarzenia w Brukseli dr Małgorzata Snarska-Nieznańska przedstawiła przede wszystkim projekty z Suwalszczyzny i Podlasia. Oprócz instalacji z suwalskiego liceum zaprezentowano między innymi:

• autonomiczną boję pomiarową zbudowaną przez uczniów Technikum Programistycznego Infotech w Białymstoku. Urządzenie zasilane energią słoneczną przez całą dobę mierzy temperaturę, pH, przewodność i zawartość rozpuszczonego tlenu w wodzie Zalewu Dojlidy;
• projekt uczniów szkoły podstawowej w Sejnach, którzy zbadali eutrofizację jeziora, przeanalizowali źródła zanieczyszczeń w całej zlewni i przedstawili władzom miasta plan rewitalizacji akwenu podczas sesji Rady Miejskiej.

Od filmu dokumentalnego do działań w szkołach

Code for Blue prowadzono w roku szkolnym 2025/26 w 25 szkołach podstawowych i ponadpodstawowych w całej Polsce. W programie uczestniczyło około 500 uczennic i uczniów.

Punktem wyjścia był film dokumentalny „Do ostatniej kropli” w reżyserii Ewy Ewart. Później młodzież prowadziła badania terenowe, konsultowała się z samorządami, Sanepidem, Wodami Polskimi i uczelniami, a następnie przygotowywała własne rozwiązania i sprawdzała je w działaniu.

Zajęcia oparto na design thinking, edukacji związanej z konkretnym miejscem oraz uczeniu przez działanie. Uczniowie rozwijali między innymi myślenie systemowe, umiejętność przewidywania skutków decyzji i poczucie sprawczości. To podejście ma odpowiadać na problem widoczny w badaniach „Uczniowie wobec zmian klimatu” – około 70 proc. uczniów uważa problemy klimatyczne za ważne, ale aktywnie angażuje się w ich rozwiązywanie tylko 17 proc.

Polska mierzy się z niedoborem wody

Znaczenie szkolnych projektów widać także w danych dotyczących zasobów wodnych. Według raportu GUS „Polska na drodze zrównoważonego rozwoju. Raport SDG 2025” odnawialne zasoby wody słodkiej na mieszkańca pozostają w Polsce poniżej poziomu 1700 metrów sześciennych, uznawanego przez ONZ za próg bezpieczeństwa wodnego. Polska zajmuje pod tym względem trzecie miejsce od końca w Unii Europejskiej.

Dobry stan ekologiczny osiągnęło zaledwie 1,6 proc. badanych wód powierzchniowych. Analizy satelitarne University College London obejmujące lata 2002–2024 wskazują też Polskę wśród europejskich obszarów zagrożonych postępującym wysychaniem. Problem pogłębia niski poziom małej retencji, wynoszący około 6 proc., podczas gdy w Hiszpanii przekracza 40 proc.

Właśnie dlatego uczniowskie działania skupiały się na retencji, kontroli jakości wody i odtwarzaniu naturalnej infrastruktury. W Suwałkach przełożyło się to na prosty, sprawdzony pomiarem system ograniczający wykorzystanie czystej wody w szkolnej toalecie.

na podstawie: UM Suwałki.